• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/ortaokulfenbilimleri/
  • https://twitter.com/ortaokulfen
SINAVLAR
FEN BULMACA
E-Uygulamalar






8.SINIF İKLİM VE HAVA OLAYLARI

HAVA OLAYLARI

Dünya`yı çepe çevre saran hava katmanına atmosfer denilmektedir. İçerisinde çeşitli gazlar bulunur. Atmosfer, Güneşten gelen zararlı ışınları tutar. Dünyamızın aşırı ısınmasını ve soğumasını önler. Hava olaylarıda atmosferde olmaktadır. 


Atmosferde %78 azot, %21 oksijen, %1 diğer (karbodioksit, su buharı vb) gazlar bulunur.


Hava olayları Güneşten gelen ısı enerjisine bağlı olarak oluşan rüzgar, nem, yağış ve sıcaklık gibi değişkenlerdir. Bir bölgede ve kısa süre etkili olan hava olaylarına hava durumu denir.

Rüzgâr: Rüzgâr, yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru yatay yönde hareket eden hava akımının genel adıdır. Rüzgârın oluşum nedeni havadaki basınç farkıdır. Rüzgâr bazen yavaş, bazen de şiddetli ve zarar verici şekilde esebilir. Farklı şiddette esen rüzgârlar fırtına, kasırga, tayfun ve hortum gibi yeni adlar alır. Yüksek hızlara ulaşabilen bu tür rüzgârlar yaşamı ve çevreyi olumsuz etkileyebilir.

Yağmur: Sıcak havanın etkisiyle yeryüzünde buharlaşan su, yükseklere doğru çıktıkça soğuk hava ile karşılaşarak yoğuşur ve küçük su damlacıkları hâline gelir. Gökyüzünde birleşip büyüyen bu su damlacıkları ağırlaşarak yeryüzüne iner. Böylece yağmur oluşur. Yağmurun fazla yağması sele neden olabilir.

Sis: Yerle temas eden hava içindeki su buharının yoğuşması veya donarak kristalleşmesi sonucu çok küçük su damlacıklarından ya da buz kristallerinden meydana gelir. Yoğun sis, görüş mesafesini azalttığı için deniz, kara ve hava ulaşımını büyük ölçüde olumsuz etkiler.

Kar: Bulutlardaki su damlacıkları, soğuk havanın etkisiyle minik buz taneciklerine dönüşür. Bunlar birleşerek yeterli büyüklüğe ulaştığında kar taneleri şeklinde yeryüzüne iner. Kar yağışı günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir. Yüksek kesimlerde biriken karın, çeşitli nedenlerle büyük kütleler hâlinde aşağı inmesi sonucu oluşan çığ, can ve mal kayıplarına neden olabilir.

Dolu: Havanın içindeki soğumuş su damlacıkları soğuk hava ile karşılaşınca aniden donabilir. Bunun sonucunda buz parçaları hâlinde yeryüzüne inen su damlacıklarına dolu adı verilir. Dolu tanelerinin boyutları bir mercimek kadar ufak ya da bir ceviz kadar iri olabilir. İri ve fazla yağan dolu çevreye zarar verebilir.

Kırağı: Soğuk ilkbahar ve sonbahar gecelerinde havadaki su buharı yeryüzündeki toprak ve bitkiler üzerinde kristaller oluşturur. Buna kırağı denir. Kırağının sık oluşması, bitkilerin gelişimini olumsuz etkileyebilir.

Atmosferde meydana gelen hava olaylarının oluşumunu, gelişimini ve değişimini nedenleri ile inceleyen, bu hava olaylarının canlılar ve Dünya açısından doğuracağı sonuçları araştıran bilim dalına meteoroloji denir. Bu alanda çalışan uzmanlara ise meteorolog adı verilir.

İklim Nedir?

Bir yerde uzun bir süre gözlemlenen sıcaklık, nem, hava basıncı, rüzgâr, yağış, yağış şekli gibi olayların ortalamasına iklim adı verilir. Bir yerin iklimi o yerin enlemine, yükseltisine, yer şekillerine, kalıcı kar durumuna ve denizlere olan uzaklığına bağlıdır. İklimi inceleyen bilim dalına iklim bilimi (klimatoloji) denir. Bu alanda çalışan uzmanlar ise iklim bilimci (klimatolog) olarak adlandırılır.

Dünya’da soğuk, sıcak ve ılıman iklim olmak üzere başlıca üç çeşit iklim türü vardır. Dünya üzerinde her bölgede kendine özgü iklim tipi bulunur. Ülkemizde ise başlıca üç iklim tipi görülür. Bunlar Akdeniz iklimi, Karadeniz iklimi ve karasal iklim olarak adlandırılır.

İklim ile hava olayları birbirleriyle bağlantılıdır. Ancak aralarında farklar vardır.

İklim

Hava Olayları

Geniş bir bölgede, uzun yıllar devam eden atmosfer olaylarının ortalamasıdır.

Dar bir alanda, kısa süre içinde görülen atmosfer olaylarıdır.

Uzun süreli atmosfer olaylarının ortalamasını inceler.

Günlük, değişken atmosfer olaylarını inceler.

Değişkenlik azdır.

Değişkenlik fazladır.

İklimden bahsedilirken kurak, yağışlı, soğuk, sıcak gibi ifadeler kullanılır.

Hava durumundan bahsedilirken güneşli, rüzgârlı, yağmurlu gibi ifadeler kullanılır.

Bu konuda incelemeler yapan bilim dalı klimatolojidir.

Bu konuda incelemeler yapan bilim dalı meteorolojidir.

 

Bir bölgenin iklimi çeşitli etkiler sonucu zamanla değişiklik gösterebilir. İklimde meydana gelen değişikliklerin tümüne iklim değişikliği adı verilir. Örneğin, geçmişte kışın nehirlerin ve göllerin donması sıkça gözlemlenirken günümüzde bu olaylar daha az yaşanmaktadır. İklim değişikliği nedeniyle hava sıcaklıklarında her yıl 1-3 derece arasında sıcaklık artışı gözlemlenebilir. Bu artışlar su kaynaklarının azalmasına, kuraklık, çölleşme ve erozyona neden olur. Ayrıca bu durum buzulların erimesiyle deniz seviyesini yükselerek tarım ve turizm alanlarının sular altında bırakır. Sonuçta iklim değişikliği çığ, sel ve taşkın gibi doğa olaylarında artışa, insan ve hayvan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olur.

SİTE MENÜSÜ
HAVA DURUMU
SAAT
TAKVİM
DÖVİZ BİLGİLERİ
AlışSatış
Dolar8.11548.1479
Euro9.59079.6291