• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/ortaokulfenbilimleri/
  • https://twitter.com/ortaokulfen
SINAVLAR
FEN BULMACA
E-Uygulamalar






8.SINIF BASİT MAKİNELER

BASİT MAKİNELER

İş yapma kolaylığı sağlayan insan gücü ile çalışan makinelere basit makine denir. Basit makinelere el arabası, makas, pense, vida, kaldıraç vb. verilebilir.

Özellikleri:

1. iş kolaylığı sağlar.

2. İşten kazanç sağlamaz.

3. Yoldan kazanç sağlarsa kuvvetten kaybettirir, kuvvetten kazanç sağlarsa yoldan kaybettirir.


SABİT MAKARA


Bir yere sabitlenmiş ve kendi ekseni etrafında dönerek hareket eden makaradır.

1.işten kazanç sağlamaz. İş kolaylığı sağlar.


2.Kuvvetten veya yoldan kazanç sağlamaz. Örneğin ipi 2 metre çekersek yükte 2 metre yükselir.

3.Uygulanan kuvvet cismin ağırlığına eşittir.

                 F=G   yani Kuvvet=Yük

4. Kuvvetin yönünü değiştirebilir.

5.Sabit makaranın ağırlığı uygulanan kuvvetin büyüklüğünü etkilemez.




HAREKETLİ MAKARA

Çevresinden geçirilen ip sayesinde yük ile beraber aynı yönde hareket eden makaralara hareketli makara denir.

Hareketli makaralar kuvvetten kazanç sağlar. Hareketli makaralarda makaranın ağırlığı ve sürtünmeler ihmal edildiğinde bir cisim ağırlığının yarıcı kadar bir kuvvetle kaldırılabilir.


KUVVET = YÜK / 2

Hareketli makaralarda kuvvetten kazanç olduğu için yoldan kayıp vardır. Yani bir cismi h kadar yükseltmek için ipi 2h kadar çekmek gerekir.




PALANGALAR



Palangalar, sabit makara ve hareketli makaraların bir arada kulllanılması oluşturulan basit makinelerdir. Kuvvet kazancı palangadaki ip sayısına göre değişir. Kuvveten kazanç olduğu oranda yoldan kayıp olur. 

Palangalarda yük ve kuvvet arasındaki denklem:

Kuvvet = Yük / İp sayısı 

şeklinde ifade edilebilir.

 

KALDIRAÇLAR

Bir destek notası etrafında hareket eden sistemler kaldıraç olarak nitelenebilir. 
Kaldıraçlarda kuvvetin uygulama noktasının destek noktasına uzaklığına kuvvet kolu, yükün kuvvetin uygulama noktasına uzaklığına yük kolu denir. Kaldıraçlarda kuvvet kolu uzadıkça veya yük kolu kısaldıkça kuvvetten kazanç artar.


Kuvvet x Kuvvet Kolunun Uzunluğu=Yük x Yük Kolunun Uzunluğu


Kaldıraçlar üç grupta incelenebilir.


1.Destek noktası ortada olan kaldıraçlar: Tahterevalli, makas, kerpeten, pense bu tip kaldıraçlara örnek verilebilir.




2. Desteği kenarda yük ortada olan kaldıraçlar : El arabası, ceviz kıracağı bu tip kaldıraçlara örnek verilebilir.



3. Desteği kenarda kuvvet ortada olan kaldıraçlar: Maşa, cımbız bu tip kaldıraçlara örnek verilebilir.



EĞİK DÜZLEM


Farklı malzemelerden seçilebilecek dayanıklı bir levhanın bir ucunun diğer ucundan daha yüksek olacak şekilde yerleştirilmesiyle oluşturulan düzeneklerdir. Merdiven eğik düzleme örnek verilebilir.

Eğik düzlem yardımıyla bir cisim, ağırlığından daha küçük bir kuvvet uygulanarak yüksek bir yere daha kolay bir şekilde çıkartılabilir.

Eğik düzlemde kuvvet kazancı eğik düzlemin boyuna ve yüksekliğine bağlıdır.

Eğik düzlemde kuvvet ve yük arasındaki ilişki şu formülle hesaplanabilir.

Kuvvet x Yol = Yük x Yükseklik




Şekilde verilen eğik düzlemler incelendiğinde eğik düzlemlerin yüksekliğinin(h) eşit olduğu ama eğik düzlemlerin boyu(l) incelendiğinde ise 2. eğik düzlemin boyunun daha uzun olduğu görünmektedir. 

2. eğik düzlemde yükü aynı yüksekliğe ulaştırmak için 1. eğik düzleme göre daha uzun bir yolda hareket edilmesi gerekir. Yani 2. eğik düzlemde yoldan kayıp daha fazladır. Bu nedenle bir yük 1. eğik düzleme göre daha küçük bir kuvvetle daha yükseğe çıkartılabilir.

Eğik düzlemin boyu arttığında, eğim azalır, kuvvet kazancı artar. (Çünkü,yoldan kaybettik)
Eğik düzlem boyu kısaltıldığında, eğim artar, kuvvet kazancı azalır. (Çünkü yol kısalıyor.)


Eğik düzlemle ilgili çıkmış sorulara örnek




ÇIKRIK


    

Aynı eksen etrafında dönen bir silindir ve bir kolun birleştirilmesiyle oluşan sisteme çıkrık denir. Kuyu düzeneklerinde, kıyma makinelerinde ve kapı anahtarı gibi düzeneklerde kullanılır.

Çıkrıkta kuvvetin uyguladığı kolun uzunluğu arttıkça bir yükü kaldırma için uygulanması gereken kuvvet azalır yani kuvvet kazancı artar.

Çıkrıkta kuvvet ve yük arasındaki ilişki  

P x r= F x R                 yani  

Yük x yük kolu = Kuvvet x Kuvvet kolu

formülü ile hesaplanabilir.

SİTE MENÜSÜ
HAVA DURUMU
SAAT
TAKVİM
DÖVİZ BİLGİLERİ
AlışSatış
Dolar7.79217.8233
Euro9.29239.3296